Vredesduif met olijftak in snavel.

Geen burgerslachtoffers?

14-2-2017 In BelgiŽ vroeg Vredesactie aan de regering om openheid te geven over het aantal burgerslachtoffers dat valt bij de inzet van Belgische F-16's in Irak en SyriŽ. Het antwoord was dat er geen burgerslachtoffers zijn. Maar is dat wel waar? Onderzoek van Vredesactie wijst in een andere richting.

 

BelgiŽ voert mee bombardementsvluchten uit in Irak en SyriŽ, maar de regering geeft daarover weinig tot geen informatie vrij. In een vraag om openbaarheid van bestuur in oktober 2016 vroeg Vredesactie naar "alle documenten die een overzicht geven van de controle op slachtoffers ten gevolge van Belgische wapeninzet in Irak & SyriŽ. Defensie antwoordde dat "er geen documenten beschikbaar zijn betreffende slachtoffers van Belgische aanslagen gezien het feit dat er nog geen 'collateral damage' (nevenschade) heeft plaatsgevonden". 'Vreemd,' zegt Lene Jacobs van Vredesactie, 'want de vaststelling dat er nog geen burgerslachtoffers gevallen zijn, komt logischerwijs na de controle. Als er geen documenten bestaan over de controle op burgerslachtoffers, waarop is de uitspraak dat er nog geen burgerslachtoffers zijn gevallen dan gebaseerd?'

In juni 2016 ontving Vredesactie als antwoord op een eerdere vraag om openbaarheid van bestuur enkele wekelijkse rapporten van de buitenlandse operaties van Defensie in 2014. De documenten geven een fragmentarisch overzicht van de eerste 10 weken van Operation Desert Falcon. Hieruit blijkt dat Belgische F-16's deelnamen aan luchtaanvallen in Irak, op 26 oktober en 17 november 2014. Onderzoek van de onderzoeksgroep Airwars leert dat er op die twee dagen 23 tot 36 burgers omkwamen bij luchtaanvallen van de coalitie nabij Mosoel in Irak. Zolang de regering geen volledige informatie geeft over haar activiteiten in Irak en SyriŽ is het onmogelijk om Belgische betrokkenheid op deze dagen uit te sluiten.

In 2015 herinnerde de speciale VN rapporteur Ben Emmerson eraan dat elke staat verplicht is een onderzoek te starten wanneer er een vermoeden bestaat dat er burgerslachtoffers zijn gevallen. Toch gaf tot nu toe enkel de VS, met voorsprong de meest actieve partner in de coalitie, het bestaan van 152 burgerslachtoffers toe. De twaalf andere leden van de coalitie houden vol dat ze nog geen burgerslachtoffers maakten. Begin 2017 schat Airwars het aantal burgerdoden door acties van de coalitie op 2.205 voor Irak en SyriŽ samen.

Ook academici stellen vragen aan Defensie

Om tussentijdse evaluaties van en een maatschappelijk debat over lopende militaire operaties mogelijk te maken moet Defensie meer informatie publiek maken. Daarom dient Vredesactie nieuwe vragen om openbaarheid van bestuur in over het verloop van militaire operaties en de controle op burgerslachtoffers. Verschillende academici sloten zich intussen aan bij die vraag om meer transparantie waaronder prof. dr. Eva Brems, prof. dr. Hendrik Vos, prof. dr. Sami Zemni, prof. dr. Tom Sauer, prof. dr. Jan Orbie, prof. dr. Christopher Parker, Post-doctoral Assistant Koenraad Bogaert, Post-doctoral Assistant Sigrid Vertommen, prof. dr. Geertrui Vanoverwalle, prof. dr. Christophe Wasisnky en prof. dr. Peter Bursens. Zij dienden eigen vragen om openbaarheid van bestuur in, de antwoorden worden verwacht vanaf eind februari.

Bijlage: Politieke nota Vredesactie 'Belgische militaire interventies? Aanbevelingen voor publieke en parlementaire controle'

Bron: Vredesactie