19-8-2026 Terrorisme-expert Willemijn Verkoren van de Radboud Universiteit Nijmegen pleit voor onderzoek naar oorzaken van terrorisme bij de bestrijding ervan. Repressie en excessief geweld als reactie op terrorisme zijn slechts symptoombestrijding. En bevorderen de geweldsspiraal. Heb de moed om een dialoog te starten met terroristische groepen of verzetsbewegingen. Dat vergroot de kans op duurzame vrede.
Terrorisme bestrijden? Pak de oorzaken van terrorisme aan
Terrorisme-expert Willemijn Verkoren van de Radboud Universiteit Nijmegen publiceerde deze zomer een nieuw boek: 'Terrorism: A New Introduction'. In haar War and Peace Blog vat ze haar nieuwe boek samen in het blog 'Tackling the Drivers of Terrorism' (De oorzaken van het terrorisme aanpakken).
Antiterrorismebeleid
Antiterrorismebeleid is vaak repressief of gewelddadig, schrijft Willemijn Verkoren. Het probleem daarvan is dat dit de onderliggende oorzaken van terrorisme niet aanpakt. Het is slechts symptoombestrijding. Effectiever is te onderzoeken waarom mensen overgaan tot terrorisme. En proberen hun beweegredenen weg te nemen.
Dat gebeurt vaak niet. Sterker, pogingen om terrorisme te begrijpen, krijgen vaak de kritiek dat ze terrorisme zouden goedpraten of rechtvaardigen. Staten definiëren terrorisme vaak als irrationeel geweld van fanatici en monsters. Het proberen te begrijpen van terrorisme ligt dan niet voor de hand. En een gesprek met terroristen al helemaal niet, omdat dat zinloos zou zijn. Het voordeel voor staten daarvan kan zijn dat je de aandacht afleidt van de mogelijke politieke of sociaaleconomische achtergronden van terrorisme. En van het politieke geweld van staten zelf. Bijvoorbeeld, door Hamas te definiëren als een groep irrationele of onmenselijke extremisten, verhullen Israël en zijn bondgenoten de context van de decennialange Israëlische bezetting, de onderdrukking en de apartheid.
War on terror
Volgens Willemijn Verkoren verergeren harde maatregelen, waaronder 'oorlogen tegen het terrorisme', het geweld juist in plaats van het te verminderen. Militaire campagnes en een agressief veiligheidsbeleid houden staten en gewapende groepen op deze manier gevangen in een vicieuze cirkel van vergelding en steeds intensiever geweld. Het doel van het boek 'Terrorism: A New Introduction' is deze vicieuze cirkel te doorbreken.
Achterhaal de oorzaken van terrorisme
Willemijn Verkoren pleit er in het boek voor de oorzaken van terrorisme te achterhalen. Oorzaken van terrorisme zijn vaak verbonden met al langer bestaande politieke of sociaaleconomische conflicten. Daarbij pleit Willemijn Verkoren ervoor deze conflicten met geweldloze middelen ('peacebuilding') te lijf te gaan.
Peacebuilding
UNESCO definieert 'peacebuilding' als volgt: 'Vredesopbouw heeft tot doel het risico op gewelddadig conflict te verkleinen door de capaciteit voor conflictbeheersing te versterken. En de basis te leggen voor duurzame vrede en ontwikkeling.'
Een belangrijke stap is het starten van politieke onderhandelingen. Hoe impopulair gesprekken of dialoog met terroristische groepen of gewelddadige verzetsbewegingen ook mogen zijn, Willemijn Verkoren wijst erop dat politieke onderhandelingen tussen de Britse staat en het Ierse Republikeinse Leger (IRA) uiteindelijk hebben geleid tot het einde van terroristische activiteiten in Noord-Ierland en daarbuiten.
Belangrijke elementen van vredesopbouw zijn daarnaast het verminderen of wegnemen van de onderliggende oorzaken van politiek geweld, zoals onrechtvaardigheid, sociaaleconomische ongelijkheid en onderdrukking.
Idealistisch of realistisch?
'Een vredesopbouw-aanpak lijkt misschien idealistisch, maar biedt een duurzamere oplossing dan repressie en oorlogvoering, die conflicten vaak verergeren', schrijft Willemijn Verkoren. 'Aan de hand van een schat aan historische en hedendaagse voorbeelden van over de hele wereld legt 'Terrorism: A New Introduction' uit waarom beleid gebaseerd op dialoog, rechtvaardigheid, inclusie en respect voor mensenrechten een veel grotere kans biedt om terrorisme terug te dringen en geweldsspiralen te doorbreken.'
Bron: War and Peace Blog